Truyện kể ở Suối Giàng của Trần Đăng Tuấn (Phần 1)

 Sáng nay, ln đu tiên lên Sui Giàng, đnh ngm my cây chè c th. Vào tui này, có lúc cht lo là nhiu cái l đt nước, mình đã nghe, biết t lúc còn là tr con, mà gi chưa nhìn thy tn mt. Vy có thi gian thì phi đi đ biết. Nhưng qu tht thi gian là cái gn mt năm qua mình có ít nht.C tiếp tc thế này thì cũng gay đây. Gi cho Tiến Trc, r đi cùng. Tiến Trc chi đay đy, rng va lang thang mt tháng (thng cha này s sướng) Tây Nam b, nay phi cày kch bn bù . Thì thôi vy !

Xe lên đến trung tâm xã Sui Giàng, thế nào li đ ngay trước ca trường hc. My trăm đa tr con đang tp th dc. Ngay cnh đó là my dãy nhà ni trú ca chúng nó. Không hiu sao, c nhìn thy tr con min núi là mình mê. Cu ch quán trước ca trường, sau mi biết rng có v là giáo viên, cho biết : Trường tiu hc có 80 đa ni trú. Phi có t 100 đa ni trú tr lên mi có chế đ h tr ca nhà nước. Khu ni trú này dân nuôi hoàn toàn. Cha m góp go mi  tun hai kg, và 5 ngàn tin thc ăn. Bn mình không tin, c  lc vn mãi : Sao li 5 ngàn thì chúng nó ăn ung kiu gì ?. Cu ta c khăng khăng đúng thế, đúng thế. Va lúc có mt bác người Mông xách xô nước đi ngang, cu ch quán bo : Đy, ông này nu cơm cho chúng nó . Thế là bn mình đi theo luôn. Trèo tt qua my dãy nhà trên đi, đi thng vào cng y ban Xã Sui Giàng, ri vòng ra sau nhà y ban, thì có cái lu tường che g ván, gia có cái bếp đang đ la , ngoài ca có cái chu tm ln đy nhng cái bát to bn chưa ra. Mt loi bát như nhau. Trong bếp ngoài ni cơm đang nu, mt ni na chc đ nu canh, còn thì chng có đ đc gì c.

Hi : 80 đa ch ăn  cái ni cơm này đ à ?. Bác H Mông nói : Ni to lm đy, 13 -14 cân go mi đy đy. Li hi : Thế ăn cơm vi cái gì ? – Vi canh rau…. Bây gi mi nhìn ra ch tôi ti có my bó rau ci bé to, mà li đã úa vàng mt na . Không hiu canh nu vi gì, vì mm mui giu đâu, ch không có trong bếp. Hi : Sao ít rau thế? – , không đ đâu, phi mua thêm na đy . Thế có tht cá ăn bao gi không ?- Không có đâu, bao gi b m đóng thêm tin thì mua cho ăn mt ba có tht.

Mt ni cơm ( hy vng là đ) và mt ni canh rau ci ( gm xô nước va được xách lên, my bó rau, chc ít mui, mm, du m cho vào na – nhưng qu tht bn mình không thy chúng được ct ch nào, chc không có trong bếp vì s chó mèo hay ăn trm chăng ?). Đó là ba ăn trưa cho 80 mm non ca đt nước vào ngày 22 tháng 9 năm 2011. Tc là khi đt nước đã bước vào thp k th hai ca thế k 21. Là sau mt năm tưng bng k nim 1000 năm Thăng Long, là năm đu ca nhim kỳ Đi Hi 11…vv..và ..vv..

Bn mình nói : Trưa nay bác mua tht cho chúng nó ăn được không?. Bn mình đưa ít tin. Mình đưa thêm na, hi: Đ mua tht chưa?. Bác người Mông : Đ ch, đ ch. Chc na lên xem chúng nó ăn tht mà.. Nói xong bác đi xung ch ngay, hình như ch gn thôi, mé núi bên kia.

Lúc đi xung, cu lái xe, vn ít nói, văng ra : M, ăn ung thế này tr con sng thế  nào được !

Sng thì chc được thôi , nhưng mình nghĩ hc khó vào lm . Hi đi hc , lúc nào mình cũng mun ăn , dù b m nuôi nng đy đ hơn bn tr con hàng xóm nhiu . Khi  bt đu đi hc đi hc Thanh xuân , c ngày thy đói . Ăn tp th , xong ba, ra bát cm v, dc đường t nhà ăn đến phòng đã thy thèm ăn na. Cơm không tht ăn đ sut ri mà bng  c như chưa ăn. Ngi trên lp, lúc nào cũng nghĩ đến ăn. Ti bn chúng nó r sang phòng con gái tán, mình không đi, vì nhìn mt con gái cũng thích nhưng đang nói chuyn t nhiên thy đói thì không thích gì ni na . Mình hình dung s thèm ăn là mt thng cha kh , nó c ngi chm chm trong  người ta, lúc nào nó cũng nhc là nó đang đây, đây..Nó c ngi đy thì cm xúc không t trong ra ngoài được, ch nghĩa vi toán, tính không t trên bng chui vào đu được.

T bếp vào ch hc sinh ni trú . Có giường tng, mi bung có bng ghi ca “ Nhóm bn Lóp”, “ Nhóm bn…”.. Chăn chiếu bn lm. Nhưng thôi, cái này mình nhìn thy nhiu ri. Được cái nhà cũng kín, mùa đông trên núi nhà kín là quan trng nht .

Sang bên khu ni trú (cũng dân nuôi) ca trường trung hc thì nhà ca có v tunh toàng hơn nhiu. Mùa đông thế này chết rét mt. Các cô giáo ngay cùng dãy vi hc sinh. Mt cô khi t dưới đi lên nhìn c tưởng hc sinh, vì thp nh, mc cái áo khoác trng như đng phc, đến nơi nghe cô y nói mi hiu là cô giáo. Bếp chung luôn vi khu giường tng, c hai bếp đu đ la hun hai cái ni to đen, m ra thy mt ni cơm, mt ni canh bí. Mình tò mò cúi hn xung nhìn, thy my miếng xanh xanh c nhy ln tùng phèo trong đó ( la rt to, đây không thiếu ci). Hình như cũng có ít váng m. Hi : Thế có món gì na không h cô ?. Cô giáo ch gói nilon nh trên bàn, mình cm lên xem, thì ra my miếng cá khô. Có 45 đa cp hai ni trú ăn đây, cũng tiêu chun 5 ngàn /tun. Nhưng bn này có v được ăn khá hơn lũ cp 1. Các cô giáo bt tin lương ca mình, cng vào tin b m góp, đ mua thc ăn. Theo nhm tính thì mi tháng 45 đa có 900 ngàn tin thc ăn ( tr go) do b m góp. Tin các cô giáo cho thêm cũng chng y na. Bình quân chúng nó mi đa mi ngày có được 2.000 đ tin thc phm ( bên cp 1 ch 1 ngàn/ngày, như ông nu cơm nói cho chúng tôi biết) . Quy c hơn bên cp I, bên này đu đn mi tun được mt ba ăn tht . C th là: Mua dưới ch 1 kg loi tht r nht, ri kho ln vi đu ph ( cái này mình biết ri , hôm gn Mèo Vc mình cũng nhìn tr con trường ni trú ăn cơm, thy chúng nó ăn cái món gì c trng trng, mình cm bát lên nhìn k, thì ra là đu ph màu trng có ln tht m bèo nhèo, cũng màu trng, cái bát nhôm méo cũng trăng trng na, hóa ra mt món màu sc như vy. Hôm đó các thày cô giáo nói tht là có khách đến thăm nên mi thêm món đó, ch theo lch thì chưa đến ngày có món ăn mn).

100 ngàn đng, thế là c khu ni trú có món tht cng đu ph kho. Còn như bây gi, mt tun may ra chúng nó mi có mt ln được như vy .

Mi anh em gi Cô giáo ít tin, đ cô mua thêm thc ăn  cho hc sinh .